THPT Hoàng Quốc Việt được thành lập theo quyết định số 608/UB ngày 27/8/1988 do Chủ tịch UBND tỉnh Hà Bắc ký trên cơ sở của phân hiệu II trường THPT Hàn Thuyên.

Theo quyết định 608/UB của UBND tỉnh Hà Bắc. Trường được thành lập với tên “trường PTTH Bắc Ninh, là đơn vị sự nghiệp có tài khoản và con dấu riêng. Tổ chức và hoạt động theo điều lệ trường phổ thông ban hành theo quyết định số 440/QĐ ngày 2/4/1979 của Bộ giáo dục”. Với quyết định trên, trường hoạt động theo mô hình trường Quốc lập do UBND thị xã Bắc Ninh quản lý.

 Ba năm phấn đấu xây dựng trường từ không đến có, đầy gian lao vất vả, đến năm thứ 3 đã tạm thời ổn định về cơ sở vật chất để đi vào nâng cao chất lượng toàn diện thì đầu năm học 1991 – 1992(26/8/1991) trường nhận được quyết định của UBND tỉnh Hà Bắc chuyển trường PTTH Bắc Ninh hoạt động theo mô hình trường công lập sang trường PTTH bán công Bắc Ninh. Như vậy vừa mới ra đời đang ở độ tuổi chậm chững biết đi thì nhà trường lại bước vào giai đoạn khó khăn gian khổ.

Giáo viên giỏi cấp tỉnh  cao nhất là năm học 1996 – 1997 có 10/24 giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp tỉnh (chiếm 41% tổng số giáo viên của trường). Tiếp theo là năm học 1997 – 1998 có 8/23 giáo viên giỏi cấp tỉnh (chiếm 35% tổng số giáo viên).

Thực hiện mô hình trường Bán công đến năm học 1994 – 1995 đã được 4 năm (là năm thứ 7 của trường) do có nhiều khó khăn và nhất là mặc cảm về mô hình trường bán công, chi bộ và Ban giám hiệu nhà trường đã đề nghị đổi tên trường PTTH bán công Bắc Ninh thành trường PTTH Hoàng Quốc Việt. Ngày 9/9/1995 đã có quyết định số 112/UB của Chủ Tịch UBND tỉnh Hà Bắc: Đổi tên trường PTTH bán công Bắc Ninh thành trường PTTH Hoàng Quốc Việt thuộc sở Giáo dục - Đào tạo Hà Bắc, thế là từ đầu năm học 1995 - 1996 trở đi nhà trường được mang tên nhà cách mạng lão thành Hoàng Quốc Việt, quê hương tại phường Đáp Cầu – thị xã Bắc Ninh.

Trước tình hình đó, theo đề nghị của trường được sự ủng hộ tích cực của UBND thị xã, tỉnh đã tổ chức một cuộc họp để xác định lại loại hình của trường THPT Hoàng Quốc Việt, vào tháng 7/2002. Đến 15/7/2002 UBND tỉnh đã có quyết định số 80/2002/QĐ - UB xác định rõ “ trường THPT Hoàng Quốc Việt là đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập thuộc sở Giáo dục - Đào tạo Bắc Ninh ”. 
 
Tác giả: Ban CNTT